Jesienne rojenie nietoperzy w Wielkopolsce

Jesienne rojenie nietoperzy w Wielkopolsce

Wieczór 31 października wielu ludzi na całym świecie spędziło wśród papierowych i plastikowych nietoperzy, świętując Halloween. Tej samej nocy przyrodnicy z Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody "Salamandra" kończyli badania rojenia prawdziwych nietoperzy w wybranych obiektach Wielkopolski.


Zjawisko jesiennego rojenia nietoperzy jest znane już od kilkudziesięciu lat - podkreśla prezes "Salamandry" dr Andrzej Kepel w informacji prasowej przesłanej PAP. Przedstawiciele wielu gatunków tych ssaków odwiedzają nocą różne podziemne kryjówki, latając w nich parami lub krążąc w mniejszych lub liczniejszych grupach, czasem - wielogatunkowych. Przypuszcza się, że zjawisko to związane jest z godami oraz poszukiwaniem odpowiednich miejsc zimowania, jednak jego dokładne znaczenie i skala, a także różnice w zachowaniu się poszczególnych gatunków, wciąż nie są do końca poznane.

Wiadomo, że nietoperze czasami zlatują się do miejsca rojenia z dużych odległości. Co noc mogą przylatywać inne osobniki, a ich liczebność i skład gatunkowy czasami są zupełnie inne, niż obserwowane podczas zimowania. Biorąc pod uwagę powszechność tego zjawiska, musi ono odgrywać ważną rolę w życiu nietoperzy. Dlatego, aby skutecznie chronić nietoperze, trzeba nie tylko zapewnić im bezpieczne zimowiska i schronienia letnie, ale i miejsca jesiennego rojenia. Tymczasem nasza wiedza o tym, które obiekty są przez nietoperze wykorzystywane do tego celu i w jakiej skali, jest w przypadku Polski wciąż dość skromna.

Towarzystwo Ochrony Przyrody przypomina, że w Wielkopolsce prowadzono już nieco badań nad wykorzystywaniem przez nietoperze podziemnych schronień poza okresem zimowania, jednak dotyczyły one stosunkowo niewielu obiektów i w większości nie były nakierowane konkretnie na jesienne rojenie.

Tego roku, dzięki wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w Poznaniu, firmy Veolia, środkom pochodzącym z 1 proc. podatku oraz pomocy wolontariuszy, specjaliści z PTOP "Salamandra" oraz współpracujący z nimi eksperci z innych jednostek przeprowadzili wstępne rozpoznanie tego zjawiska w około 30 podziemnych obiektach na terenie Wielkopolski. Badania prowadzono we wrześniu i październiku. Nocami przyrodnicy sprawdzali, które miejsca jak licznie odwiedzają poszczególne gatunki nietoperzy i co tam robią. Wykorzystywano przy tym m.in. detektory ultradźwiękowe, a także chwytano nietoperze w specjalne, ultracienkie sieci oraz tak zwaną pułapkę harfową.

W halloweenową noc został skontrolowany ostatni obiekt – należący do "Salamandry" Fort Va w Poznaniu. Podobnie jak w wielu innych poznańskich fortyfikacjach, pod koniec października roiły się w nim przede wszystkim nocki Natterera. Często obserwowanym zachowaniem u tych nietoperzy podczas jesiennego rojenia są akrobatyczne, niemal synchroniczne loty w parach. Wygląda to trochę tak, jakby nietoperze te bawiły się w berka. Lecąc w odległości zaledwie kilkudziesięciu centymetrów od siebie mkną z zawrotną prędkością po fortecznych korytarzach i salach, omijając bezbłędnie wszelkie przeszkody (może z wyjątkiem sieci badaczy).

Teraz przyszedł czas na podsumowanie wyników. Jak informuje Kepel, raport z monitoringu zostanie przekazany m.in. Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu. Znajdą się w nim pierwsze sugestie dotyczące ochrony niektórych schronień. Zostaną także wskazane obiekty, które ze względu na ich znaczenie dla nietoperzy podczas jesiennego rojenia kwalifikują się do dalszych, bardziej wnikliwych badań. (PAP)