Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (COST)

Europejski Program Współpracy Naukowo-Technicznej (European Cooperation in  Science and Technology), znany pod akronimem COST, to utrzymywana wspólnie przez 36 państw europejskich i Izrael (jako państwo współpracujące) struktura instytucjonalna, której najważniejszym zadaniem jest organizowanie multilateralnej współpracy naukowo-technicznej krajów członkowskich.

Zasady ogólne

COST umożliwia koordynację na szczeblu europejskim przedsięwzięć badawczych o określonej tematyce, prowadzonych w różnych krajach w ramach Akcji COST, stanowiących rodzaj parasola, pod osłoną którego wykonywanych jest wiele pojedynczych projektów mających wspólny cel ogólny. COST jest unikalnym instrumentem pozwalającym na zespołowe rozwijanie nowych pomysłów i inicjatyw.

Szczegółowe informacje na temat zasad obowiązujących w Programie jak również na temat aktualnie realizowanych Akcji COST można znaleźć pod adresem http://www.cost.eu/.

Od chwili swego powstania w 1971 roku, COST ukierunkowany jest na badania podstawowe oraz prace stanowiące pomost między nimi a pracami rozwojowymi (tzw. precompetitive research), przy czym duża waga przywiązywana jest do projektów zorientowanych na potrzeby społeczeństw. Elastyczna i pragmatyczna formuła programu  sprawiła, że liczne Akcje COST pomogły wytyczyć drogę wielu ważnym programom wspólnotowym. Mimo znacznej ekspansji programów Unii Europejskiej, COST ciągle odgrywa ważną rolę w promowaniu rozwoju współpracy naukowo-technicznej w Europie: przyczynia się do zwiększania synergii i tworzenia sieci, jak również odgrywa bardzo ważna rolę w budowaniu Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA).

COST charakteryzują następujące podstawowe cechy:

  • otwartość - naukowcy z każdego kraju członkowskiego COST mogą zainicjować wspólną realizację nowej Akcji w dowolnej dziedzinie nauki i techniki;
  • oddolna inicjatywa - naukowcy sami określają przedmiot i zakres Akcji;
  • elastyczność - przystąpienie kraju do udziału w konkretnej Akcji jest dobrowolne i zależy jedynie od narodowych priorytetów badawczych;
  • zdecentralizowane finansowanie - koszty wszystkich prac badawczych ponoszone są bezpośrednio przez kraje prowadzące badania;
  • elastyczna struktura, prosta implementacja i łatwe zarządzanie siecią.

Finansowanie

Badania prowadzone w ramach programu COST są finansowane bezpośrednio przez uczestników Akcji, a jedynie koszty koordynacji są pokrywane z budżetu Programu.

Udział w Akcji COST uprawnia do złożenia w Narodowym Centrum Nauki wniosku o przyznanie środków finansowych na finansowanie projektu badawczego, realizowanego w ramach współpracy międzynarodowej, niepodlegającego współfinansowaniu z zagranicznych środków finansowych. Więcej informacji można znaleźć w serwisie NCN.

Ramy organizacyjne

Memorandum of Understanding

Realizacja projektów w ramach Akcji COST odbywa się na podstawie Memorandum of Understanding dotyczącego tej Akcji. Jest to umowa będąca wyrazem woli wspólnego koordynowania działalności badawczej dotyczącej określonego tematu oraz wymiany rezultatów badań - rodzaj gentleman's agreement, a nie dokument pociągający za sobą skutki formalno-prawne. W MoU określane są wspólne cele, rodzaj przewidywanej działalności, warunki uczestnictwa, zasady zachowania suwerenności oraz, jeśli zachodzi tego potrzeba, poszanowania praw własności intelektualnej.

Akcja rozpoczyna się formalnie po zaakceptowaniu dotyczącego jej Memorandum of Understanding przez co najmniej pięć krajów członkowskich COST.

Management Committee

Przebieg każdej Akcji COST jest koordynowany i nadzorowany przez Komitet Zarządzający (Management Committee), składający się z przedstawicieli wszystkich krajów w niej uczestniczących.

Scientific Committee

Działające wcześniej Komitety Dziedzinowe zostały zastąpione jednym Komitetem Naukowym (Scientific Committee), co zapewni w pełni otwarte i oparte za zasadzie inicjatywy oddolnej (bottom-up) wyłanianie nowych Akcji COST.

Głównymi zadaniami SC jest nadzór nad wyborem nowych Akcji COST, monitorowanie ich przebiegu oraz ich ocena końcowa, jak również pełnienie roli doradcy strategicznego Komitetu Wyższych Przedstawicieli – CSO.

Ponadto, w ramach reformy systemu oceny wniosków składanych w konkursach na propozycje nowych Akcji COST, na potrzeby każdego konkursu będą tworzone ad-hoc Review Panels. Będą one odpowiadały za poziom ocen dokonywanych przez niezależnych zewnętrznych ekspertów oraz rozwiązywanie potencjalnych problemów wynikających z różnic ich opinii. W skład Paneli będą wchodziły osoby z listy ekspertów zgłoszonych przez kraje członkowskie COST.

Committee of Seniors Officials

Komitet Wyższych Przedstawicieli (Committee of Seniors Officials - CSO) jest centralnym organem COST, złożonym z przedstawicieli wszystkich krajów członkowskich. W skład CSO wchodzą krajowi koordynatorzy COST, których podstawową funkcją jest informowanie i doradzanie krajowym społecznościom naukowym i instytucjom we wszelkich sprawach dotyczących Programu oraz zapewnienie pomocy w kontaktach z Administracją COST.

Krajowym koordynatorem COST w Polsce jest:

Jadwiga Mrozowska
Główny specjalista
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Departament Współpracy Międzynarodowej
Ul. Wspólna 1/3
00-921 Warszawa
Tel.: 22 52 92 378
e-mail: jadwiga.mrozowska@nauka.gov.pl

Jak przystąpić do Programu COST

Przystąpienie kraju członkowskiego do udziału w konkretnej Akcji COST następuje po zaakceptowaniu przez ten kraj Memorandum of Understanding dotyczącego tej Akcji.

Zgodnie z przyjętymi zasadami, przedsięwzięcie przez MNiSW działań zmierzających do zaakceptowania Memorandum of Understanding musi być poprzedzone wystąpieniem kierownictwa jednostki naukowo-badawczej z odpowiednim wnioskiem, zawierającym wskazanie źródła finansowania prac. Wynika to z faktu, że uczestnictwo w projektach COST wiąże się z koniecznością zapewnienia przez uczestnika finansowania prac badawczych.

Jednostka powinna również wystąpić o mianowanie przedstawiciela zespołu badawczego do Management Committee. Koszty udziału w posiedzeniach Management Committee Akcji COST do dwóch przedstawicieli kraju biorącego udział w tej Akcji są zwracane z budżetu COST-u.

Analogiczna procedura obowiązuje przy zgłaszaniu kolejnych członków i/lub zastępców członków Komitetów Zarządzających w przypadku Akcji, do których Polska już przystąpiła.

COST zachęca również do udziału w otwartych konkursach na propozycje nowych Akcji. Decyzja o przyznaniu finansowania nowej sieci jest podejmowana przez CSO w ciągu ośmiu miesięcy od zamknięcia konkursu, na podstawie gruntownego procesu oceny wniosków. Uruchomienie Akcji następuje najdalej 3 miesiące później.

Tagi: COST

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików