Zasady kompleksowej oceny jednostek naukowych i przyznawania im kategorii naukowych

Ocenie podlegają jednostki naukowe w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615 ze zm.), tj. wymienione art. 2 pkt 9 ustawy rodzaje jednostek organizacyjnych, prowadzących w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe.

Kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych dokonuje Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (KEJN) zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz. U. poz. 877 i z 2013 r. poz. 191).

Ocenę przeprowadza się na podstawie informacji o efektach działalności naukowej i badawczo-rozwojowej przedstawionych przez jednostki naukowe w ankietach przekazywanych w formie elektronicznej w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia, w terminie określonym przez ministra.

Jednostki naukowe są oceniane w tzw. grupach wspólnej oceny (GWO), ustalonych przez KEJN z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości, rodzaju i profilu naukowego jednostek naukowych. Oceny dokonują zespoły ewaluacji powołane przez Przewodniczącego KEJN, w skład których wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki.

Zespoły ewaluacji przyznają jednostkom naukowym odrębne oceny punktowe za osiągnięcia w ramach każdego z czterech kryteriów:

  1. osiągnięcia naukowe i twórcze;
  2. potencjał naukowy;
  3. materialne efekty działalności naukowej;
  4. pozostałe efekty działalności naukowej.

Oceny przyznane jednostkom naukowym przez zespoły ewaluacji w ramach każdego z czterech kryteriów oceny stanowią podstawę do zastosowania metody porównań parami, wykorzystującej ważoną relację przewyższania, według algorytmu określonego w załączniku nr 8 do rozporządzenia. Wyniki każdej jednostki naukowej są porównywane kolejno z wynikami wszystkich pozostałych jednostek naukowych w danej GWO poszerzonej o dwie jednostki referencyjne (jednostka referencyjna dla kategorii naukowej A, jednostka referencyjna dla kategorii naukowej B), tj. modelowe (nierzeczywiste) jednostki, zdefiniowane przez ustalone wartości ocen według każdego z czterech kryteriów. Porównanie jest przeprowadzane odrębnie dla każdego z czterech kryteriów oceny, przy zastosowaniu wag, których wartość dla poszczególnych kryteriów zależy od grupy nauk i rodzaju jednostek naukowych. Wagi są określone w załączniku nr 8 do rozporządzenia.

Wynik porównania parami (ocena ostateczna jednostki naukowej) w danej GWO, w odniesieniu do wyników uzyskanych przez jednostki referencyjne, stanowi podstawę do zaliczenia jednostki do jednej z kategorii naukowych. Minister w drodze decyzji przyznaje jednostkom naukowym następujące kategorie naukowe:

  • A+ - poziom wiodący;
  • A - poziom bardzo dobry;
  • B - poziom zadowalający z rekomendacją wzmocnienia działalności naukowej, badawczo-rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki;
  • C - poziom niezadowalający.

Jednostki naukowe, którym jest przyznawana kategoria A+, wiodące pod względem jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej, wyróżniające się poziomem prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych, są wyłaniane przy zastosowaniu przez zespół ewaluacji zestawu dodatkowych kryteriów, określonych w § 18 ust. 6 i 7 rozporządzenia.

Ocena parametryczna jednostek naukowych