Jego realizacja to:

• wprowadzanie przejrzystych i porównywalnych systemów stopni oraz wdrożenie Suplementu do Dyplomu,
• przyjęcie systemu kształcenia opartego na dwóch/trzech poziomach kształcenia;
• powszechne stosowanie systemu punktów kredytowych (tj. ECTS - European Credit Transfer System);
• promocja mobilności studentów, nauczycieli akademickich, naukowców oraz personelu administracyjnego;
• promocja współpracy europejskiej w zakresie zwiększenia poziomu jakości szkolnictwa wyższego;
• promocja europejskiego wymiaru szkolnictwa wyższego, szczególnie w zakresie rozwoju zawodowego, mobilności oraz zintegrowanych programów nauczania, szkolenia i badań.

Stan realizacji zaleceń Deklaracji Bolońskiej omawiany jest na konferencjach ministrów ds. szkolnictwa wyższego. Odbywają się one co dwa lata i kończą komunikatem podsumowującym dotychczasowe osiągnięcia oraz wyznaczającym dalsze działania.

Pierwsza Konferencja Ministrów Edukacji krajów sygnatariuszy Deklaracji Bolońskiej, odbyła się w Pradze w dniach 18-19 maja 2001 r. Podtrzymała ona ogólne kierunki działań związane z utworzeniem Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego dołączając nowe elementy w postaci:

• promocji kształcenia przez całe życie;
• podkreślenia znaczenia współpracy z instytucjami szkolnictwa wyższego oraz studentami;
• potrzeby promocji atrakcyjności Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego w świecie.

Podczas kolejnej konferencji Ministrów, (Berlin 18-19 września 2003 r.) wskazano na potrzebę wzmocnienia współpracy w ramach Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego i Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Podkreślono również konieczność włączenia w proces boloński tematyki dotyczącej studiów doktoranckich.

W dniach 19- 20 maja 2005 r. odbyła się w Bergen kolejna Konferencja Ministrów Edukacji krajów uczestniczących w Procesie Bolońskim. Wzięły w niej udział delegacje wszystkich 45 krajów uczestniczących w Procesie. Przyjęty i podpisany przez przewodniczących delegacji tekst Komunikatu konferencji w Bergen zawiera ogólne informacje dotyczące stanu realizacji Procesu Bolońskiego oraz wskazuje jego dalsze kierunki rozwoju. Od czasu ostatniej konferencji ministrów w Berlinie w większości krajów na powszechna skalę został wprowadzony dwustopniowy system kształcenia oraz stworzony krajowy system oceny jakości. Realizując działania zmierzające do uznawalności dyplomów i okresów studiów 36 krajów (spośród 45) ratyfikowało Konwencje Lizbońską.

W Bergen ministrowie przyjęli dwa dokumenty stanowiące podstawę do kształtowania krajowych systemów szkolnictwa wyższego tj.:
1. Standardy i wskazówki dot. zapewnienia jakości kształcenia (Standards and quidlines for Quality Assurance)- dokument opracowany przez ENQA;
2. Ramowa struktura kwalifikacji i umiejętności absolwentów w ramach Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego (Qualification Framework for EHEA) - dokument przygotowany przez specjalną grupę roboczą.
W komunikacie wskazano również priorytety rozwoju procesu na kolejne lata tj.:

• rozwój studiów doktoranckich oraz powiązanie szkolnictwa wyższego ze sferą badań;
• wymiar społeczny Procesu Bolońskiego tj. zapewnienie dostępności do studiów szczególnie studentom z grup o niższym statusie społecznym;
• usuwanie barier w mobilności studentów oraz pracowników uczelni.

Polska włączyła się w proces realizacji Procesu Bolońskiego, m.in. podejmując działania zmierzające do powszechnego stosowania Suplementu do Dyplomu, rozwijając trójstopniowy system studiów i system punktów kredytowych ECTS, powołując Państwową Komisję Akredytacyjną, promując mobilność np. w ramach programu Sokrates/Erasmus, Erasmus Mundus lub dwustronnych umów międzynarodowych itp. Nowa Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym w pełni uwzględnia zalecenia Procesu Bolońskiego.

Kolejna Konferencji Ministrów ds. szkolnictwa wyższego obyła się w Londynie w dniach 17-18 maja 2007 r. Komunikat Londyński podkreśla wypracowane osiągnięcia oraz wskazuje na dalsze kierunki rozwoju Procesu Bolońskiego. Stwierdza się w nim m.in. iż tworzone w poszczególnych krajach Krajowe Struktury (Ramy) Kwalifikacji winny bazować na zasadach Struktury Kwalifikacji dla Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego, ale jednocześnie winny być kompatybilne z Rekomendacją UE w sprawie Europejskich Ram Kwalifikacji.
Ministrowie przyjęli ustanowienie dobrowolnego, samofinansującego się, niezależnego oraz transparentnego Rejestru Komisji Akredytacyjnych, a także Strategię zewnętrzną zawartą w załączniku do Komunikatu pt.„Europejski Obszar Szkolnictwa Wyższego w globalnym otoczeniu".
Jako priorytety do roku 2009 przyjęto:

• dalsze usuwanie barier w rozwoju mobilności;
• tworzenie krajowych strategii w zakresie wymiaru społecznego szkolnictwa wyższego;
• gromadzenie baz danych w zakresie mobilności oraz wymiaru społecznego;
• zwrócenie uwagi na zatrudnialność absolwentów na wszystkich poziomach szkolnictwa wyższego;
• szeroka promocja założeń Procesu Bolońskiego w innych częściach świata.

Kolejna Konferencja Ministrów odbędzie się w Leuven/ Louvain-la-Neuve w dniach 28-29 kwietnia 2009 r.

Natomiast specjalna konferencja zbierająca dotychczasowe osiągnięcia Procesu Bolońskiego została zaplanowana w dniach 12-13 marca 2010 r. w Budapeszcie i Wiedniu. Konferencja będzie współorganizowana z ESU, EUA i EURASCHE.

 
(MB)