Wersja dla niedowidzących
wersja polska english version
2009-12-07

Nowy model finansowania Biblioteki Wirtualnej Nauki - od 2010 roku

7 grudnia 2009 r.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podjął kierunkową decyzję o całkowitym finansowaniu od 2010 r. wybranych baz danych dla wszystkich jednostek naukowych w Polsce. Plan działań dotyczący wdrożenia nowego modelu finansowania BWN został przyjęty na podstawie opinii Zespołu specjalistycznego ds. przygotowania propozycji w sprawie modyfikacji zakresu tematycznego Biblioteki Wirtualnej Nauki.


Nowy model finansowania BWN zakłada, iż od 2010 roku z budżetu nauki finansowany będzie w 100% dostęp dla wszystkich instytucji naukowych w kraju do następujących zasobów:

  • do źródeł informacji, których zastosowanie jest wymagane w procesie oceny pracowników oraz kategoryzacji instytucji naukowych,
  • do baz bibliograficzno-abstraktowych oraz pełnotekstowych wielodziedzinowych, które wcześniej były współfinansowane przez konsorcja liczące co najmniej 50 instytucji,
  • do archiwów wybranych baz w miarę dostępnych środków finansowych (wiąże się to z koniecznością uiszczenia jednorazowej opłaty licencyjnej).


Korzyści płynące ze zmiany zasad finansowania BWN przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego to przede wszystkim:

  • ­umożliwienie dostępu do najważniejszych publikacji naukowych wszystkim polskim uczelniom wyższym i jednostkom naukowym,
  • możliwość wyrównania szans jednostek naukowych w zakresie dostępu do literatury naukowej w mniejszych ośrodkach, co jest szczególnie ważne z punktu widzenia młodszych pracowników naukowych, doktorantów oraz osób przygotowujących prace dyplomowe,
  • wsparcie badań interdyscyplinarnych,
  • stworzenie warunków stabilnego dostępu do literatury naukowej.

Zakup licencji krajowych pozwoli również na uzyskanie oszczędności płynących m.in. z możliwości prowadzenia negocjacji cenowych i określenia stabilnych warunków zakupu (umowy wieloletnie).

W ramach nowego modelu finansowania BWN, 100% finansowaniem kosztów zakupu zostaną objęte od 2010 r. następujące bazy danych:

  • Web of Science,
  • Science Direct,
  • Czasopisma Springer,
  • EBSCO Publishing - pakiet podstawowy,
  • JCR (JOURNAL CITATION REPORTS),
  • CPCI (CONFERENCE PROCEEDINGS CITATION INDEX).

Jednocześnie planowane jest kontynuowanie dofinansowania zakupu licencji konsorcyjnych na dostęp do baz danych, które otrzymywały dotacje w ramach BWN na dotychczasowych zasadach.

Szczegółowe informacje na temat przystąpienia do nowego modelu BWN oraz formularze zgłoszeniowe dostępne są na stronie ICM UW http://vls.icm.edu.pl/zasady/2010/plan.html.

Aktualnie (do 2009 r.) w ramach Biblioteki Wirtualnej Nauki udostępniane są m.in. następujące bazy:

  • ICM UW - najważniejsze kolekcje czasopism pełnotekstowych z wielu dziedzin nauki wydawane przez: Springer oraz Elsevier (baza Science Direct); indeksy cytowań tworzone przez firmę Thomson Scientific: Science Citation Index Expanded - SCI-Ex (tj część pakietu Web of Science dotycząca nauk ścisłych, technicznych i medycznych); ponadto prenumerowane są również specjalistyczne bazy dziedzinowe (bibliograficzno-abstraktowe oraz pełnotekstowe i faktograficzne) z zakresu nauk: chemicznych (Beilstein i Gmelin, czasopisma American Chemical Society - ACS); fizycznych i inżynieryjnych (Inspec, American Physical Society & American Institute of Physics - APS/AIP); matematycznych i informatycznych (Math); medycznych (Lippincott Williams & Wilkins - LWW); ekonomicznych (ABI/Inform Complete, SourceOECD, ISI Emerging Markets, Global Marketing Information - GMID, Emerald Publishing Group), a także czasopisma Nature i Science oraz kolekcja ponad 800 książek w ramach bazy Knovel.
  • ICHB PAN - EBSCO Publishing (pakiet specjalistyczny - nauki społeczne, humanistyczne, ekonomiczne, religioznawstwo, psychologia, wydawnictwa prawnicze i turystyczne oraz nauki medyczne), EBSCO Publishing - nauki humanistyczne, techniczne, rolnicze i medyczne oraz ProQuest Information and Learning - nauki humanistyczne, techniczne, rolnicze i medyczne.
  • Politechnika Wrocławska - Chemical Abstracts.
  • UMK - Mathematical Reviews.

Jednostki zainteresowane dostępem do ww. publikacji otrzymywały z budżetu nauki co roku dotacje w łącznej wysokości ok. 35 mln zł (w 2009 r. dofinansowanie ze względu na gwałtowny wzrost kursów walut obcych wzrosło do ok. 60 mln. zł). Ta kwota pozwalała na zakup licencji w zakresie dostępu do baz danych dla konsorcjów zrzeszających uczelnie wyższe i jednostki naukowe. W skład poszczególnych konsorcjów - w zależności od prenumerowanych publikacji - wchodziło od 8 do 143 instytucji (dane za 2008 r.).

Dostęp do najważniejszych - a co za tym idzie - najdroższych publikacji naukowych w wersji elektronicznej był ograniczony wyłącznie do członków konsorcjów zobowiązanych do współfinansowania kosztów zakupu licencji ze środków własnych. Czynniki finansowe w istotny sposób ograniczały liczbę instytucji korzystających z elektronicznych zasobów wiedzy w ramach BWN. Jednocześnie stale rosnące koszty zakupu ww. baz danych (ok. 6% - 7% rocznie) oraz zmiany kursów walut stwarzały zagrożenie dla stabilności istnienia poszczególnych konsorcjów. W związku z powyższym, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego podjęło działania zmierzające do zmiany zasad finansowania BWN. Nowy system finansowania Biblioteki Wirtualnej Nauki ma na celu zapewnienie wszystkim jednostkom naukowym w Polsce dostępu do najważniejszych światowych publikacji w wersji elektronicznej.