Zasady ogólne

COST umożliwia koordynację na szczeblu europejskim przedsięwzięć badawczych o określonej tematyce, prowadzonych w różnych krajach w ramach tak zwanych Akcji COST, stanowiących rodzaj parasola, pod osłoną którego wykonywanych jest wiele pojedynczych projektów mających wspólny cel ogólny.

Szczegółowe informacje na temat aktualnie realizowanych Akcji COST można znaleźć pod adresami: http://www.cost.esf.org/ oraz
http://www.consilium.europa.eu/cms3_fo/showPage.asp?id=253&lang=PL&mode=g

Od chwili swego powstania w 1971 roku, COST ukierunkowany jest na prowadzenie badań podstawowych oraz prac badawczych stanowiących pomost pomiędzy badaniami podstawowymi a pracami rozwojowymi (tzw. precompetitive research), przy czym duża waga przywiązywana jest do projektów zorientowanych na potrzeby społeczeństw. Elastyczna i pragmatyczna formuła programu (pozwalająca na inicjowanie projektów przez samych naukowców, a następnie włączanie się w nie tylko zainteresowanych krajów), sprawiła, że liczne Akcje COST pomogły wytyczyć drogę wielu ważnym programom wspólnotowym. Mimo znacznej ekspansji programów Unii Europejskiej, COST ciągle odgrywa ważną rolę w promowaniu rozwoju współpracy naukowo-technicznej w Europie: przyczynia się do zwiększania synergii i tworzenia sieci, jak również pomaga w rozwoju integracji europejskiej.

W programie COST zobowiązują cztery podstawowe zasady:

• otwartość - każdy kraj członkowski COST, jak również Komisja Europejska, może zainicjować wspólną realizację nowej Akcji;
• elastyczność - przystąpienie kraju do udziału w konkretnej Akcji jest dobrowolne i zależy jedynie od narodowych priorytetów badawczych;
• zdecentralizowane finansowanie - koszty wszystkich prac badawczych ponoszone są bezpośrednio przez kraje prowadzące badania;
• wspólna koordynacja - realizacja krajowych projektów badawczych jest wspólnie koordynowana na szczeblu europejskim.

Akcje COST dotyczą zwykle:

• zagadnień globalnych (np. oceanografia, ochrona środowiska i meteorologia),
• dziedzin interesujących większość krajów członkowskich (takich jak informatyka, rolnictwo i technologia żywności),
• obszarów, w których niezbędna jest szczególnie bliska współpraca, dzięki czemu działania mogą być harmonizowane w obrębie całej Europy (telekomunikacja, transport, meteorologia).

Finansowanie

Badania prowadzone w ramach programu COST są finansowane bezpośrednio przez prowadzące je kraje, a jedynie koszty koordynacji są pokrywane z budżetu Programu.

Udział w Akcji COST uprawnia do złożenia w MNiSzW wniosku o przyznanie środków finansowych na realizację projektu międzynarodowego niewspółfinansowanego.

Ramy organizacyjne

Memorandum of Understanding

Realizacja projektów w ramach Akcji COST odbywa się na podstawie Memorandum of Understanding, dotyczącego tej Akcji. Jest to umowa będąca wyrazem woli wspólnego koordynowania działalności badawczej dotyczącej określonego tematu oraz wymiany rezultatów badań - rodzaj gentleman's agreement, a nie dokument pociągający za sobą skutki formalno-prawne. W MoU określane są wspólne cele, rodzaj przewidywanej działalności, warunki uczestnictwa, zasady zachowania suwerenności oraz, jeśli zachodzi tego potrzeba, poszanowania praw własności intelektualnej.

Akcja rozpoczyna się formalnie po podpisaniu dotyczącego jej Memorandum of Understanding przez co najmniej pięć krajów członkowskich.

Management Committee

Przebieg każdej Akcji COST jest koordynowany i nadzorowany przez Komitet Zarządzający (Management Committee), składający się z przedstawicieli wszystkich krajów w niej uczestniczących.

Domain Committee

Złożone z wybitnych ekspertów Komitety Dziedzinowe (Domain Committees) odpowiadają od strony merytorycznej za całość współpracy badawczej prowadzonej w ramach COST w określonych dziedzinach nauki lub techniki.

Committee of Seniors Officials

Komitet Wyższych Przedstawicieli (Committee of Seniors Officials - CSO) jest centralnym organem COST i najwyższym ciałem decyzyjnym, złożonym z przedstawicieli wszystkich krajów członkowskich. W skład CSO wchodzą krajowi koordynatorzy COST, których podstawową funkcją jest zapewnienie kontaktów naukowców i instytucji naukowych w swoim kraju z Sekretariatem i Biurem COST.

Krajowym koordynatorem COST w Polsce jest:

Marek Zdanowski
Radca Ministra
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Departament Współpracy Międzynarodowej
ul. Wspólna 1/3, pok. 237
00-921 Warszawa  
tel. : (22) 628 32 89
fax : (22) 628 35 34
e-mail: marek.zdanowski@nauka.gov.pl

Jak przystąpić do Programu COST

Przystąpienie kraju członkowskiego do udziału w konkretnej Akcji COST następuje z chwilą podpisania przez jego ambasadora przy Unii Europejskiej Memorandum of Understanding dotyczącego tej Akcji.

Zgodnie z przyjętymi zasadami, przedsięwzięcie przez MNiSzW działań zmierzających do podpisania Memorandum of Understanding musi być poprzedzone wystąpieniem dyrekcji jednostki naukowo-badawczej z odpowiednim wnioskiem, zawierającym wskazanie źródła finansowania prac. Wynika to z faktu, że uczestnictwo w projektach COST wiąże się z koniecznością zapewnienia przez uczestnika finansowania prac badawczych, deklarowanych jako wkład rzeczowy w projekt COST.

Dyrekcja jednostki powinna również wystąpić o mianowanie przedstawiciela zespołu badawczego do Management Committee. Koszty udziału w posiedzeniach Management Committee Akcji COST do dwóch przedstawicieli kraju biorącego udział w tej Akcji są zwracane z budżetu COST-u.