7. Program Ramowy Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji
7.PR jest największym mechanizmem finansowania i kształtowania badań naukowych na poziomie europejskim w latach 2007-2013. Jego budżet wynosi prawie 54 miliardy euro, co stanowi wzrost o przeszło 60% w porównaniu z 6.PR. O fundusze mogą ubiegać się instytucje naukowe (uniwersytety, akademie, instytuty), jednostki przemysłowe (małe i średnie przedsiębiorstwa, duży przemysł), organizacje (federacje, stowarzyszenia), jednostki rządowe i samorządowe, organizacje pozarządowe oraz inne prywatne i publiczne jednostki posiadające osobowość prawną. Przewidywane jest finansowanie udziału w projektach uczestników z krajów trzecich.
Istotne zmiany, jakie nastąpiły w 7.PR w porównaniu z poprzednimi programami, to wydłużenie okresu realizacji programu z dotychczasowych czterech do siedmiu lat, finansowanie badań podstawowych oraz większa integracja pomiędzy Programem Ramowym, Funduszami Strukturalnymi i Programem Ramowym na rzecz Konkurencyjności i Innowacji (CIP). 7.PR pogłębia trendy zapoczątkowane w poprzednim programie ramowym polegające na udziale przemysłu i zwiększeniu jego roli w europejskich badaniach. Europejskie Platformy Technologiczne biorą udział w określaniu kluczowych obszarów badawczych finansowanych ze środków 7.PR poprzez opracowywanie Strategicznych Programów Badawczych (Strategic Research Agenda - SRA). Stworzone zostały nowe instrumenty w postaci długoterminowych partnerstw publiczno-prywatnych, tzw. Wspólne Inicjatywy Technologiczne (JTI) w obszarach, gdzie wobec zakresu badań oraz wymaganych zasobów materialnych i ludzkich istniejące dotychczas mechanizmy są niewystarczające.
ec.europa.eu/research/fp7/index_en.cfm
- DECYZJA nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. dotycząca powołania siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013).
- DECYZJE Rady z dnia 19 grudnia 2006 r. dotyczące poszczególnych programów szczegółowych, wdrażających 7.PR (2007-2013).
Cele 7. Programu Ramowego
7.PR jest podstawowym instrumentem realizacji celu strategicznego, jaki wyznaczyła w marcu 2000 roku w Lizbonie Rada Europejska: przekształcenie UE w najbardziej konkurencyjną i dynamiczną, opartą na wiedzy gospodarkę na świecie, zdolną do zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego, zagwarantowanie większej spójności społecznej oraz stworzenie liczniejszych i lepszych miejsc pracy.
Biorąc pod uwagę wyzwania stojące przed Europą, 7.PR ma następujące cele:
- wspieranie współpracy ponadnarodowej we wszystkich obszarach badań i rozwoju technologicznego,
- zwiększenie dynamizmu, kreatywności i doskonałości europejskich badań naukowych w pionierskich dziedzinach nauki,
- wzmocnienie potencjału ludzkiego w zakresie badań i technologii poprzez zapewnienie lepszej edukacji i szkoleń, łatwiejszego dostępu do potencjału i infrastruktury badawczej, wzrost uznania dla zawodu naukowca oraz zachęcenie badaczy do mobilności i rozwijania kariery naukowej,
- zintensyfikowanie dialogu miedzy światem nauki i społeczeństwem w Europie celem zwiększenia społecznego zaufania do nauki,
- wspieranie szerokiego stosowania rezultatów i rozpowszechniania wiedzy uzyskanej w wyniku działalności badawczej, finansowanej ze środków publicznych.
Struktura 7. Programu Ramowego
7 Program Ramowy składa się z czterech programów szczegółowych, uzupełnionych o program szczegółowy obejmujący badania nuklearne (EURATOM) i działania Wspólnotowego Centrum Badawczego (JRC).
Celem programu jest wspieranie szerokiego zakresu działań badawczych prowadzonych w ramach współpracy międzynarodowej w określonych dziesięciu obszarach tematycznych, odpowiadających głównym dziedzinom wiedzy i technologii, w których konieczne jest wspieranie i umacnianie na poziomie europejskim najwyższej jakości badań. Obszary te zostały określone na stosunkowo wysokim poziomie ogólności, tak aby można było dostosować je do zmieniających się potrzeb i możliwości mogących pojawić się w trakcie trwania 7. PR. Co roku w ramach przygotowywanych dla każdego obszaru tematycznego Programów Pracy (Work Programme) opracowywane są szczegółowe tematy do realizacji.
Priorytety tematyczne
- Zdrowie,
- Żywność, rolnictwo, rybołówstwo i biotechnologia,
- Technologie informacyjne i komunikacyjne,
- Nanonauki, nanotechnolgie, materiały i nowe technologie produkcyjne,
- Energia,
- Środowisko (łącznie ze zmianami klimatycznymi),
- Transport (łącznie z aeronautyką),
- Nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne,
- Przestrzeń kosmiczna,
- Bezpieczeństwo.
Program wspiera najbardziej twórcze i nowatorskie pomysły we wszystkich dziedzinach wiedzy w ramach projektów składanych przez indywidualnych naukowców. Finansuje badania podstawowe jak i stosowane, lecz muszą one mieć charakter poznawczy, pionierski, przekraczać obecne granice wiedzy (frontier research).
Projekty - najlepiej interdyscyplinarne, o wysokim stopniu ryzyka naukowego, powinny prowadzić do fundamentalnych odkryć, przełomowych wyników. Programem zarządza Europejska Rada Badań (European Research Council - ERC - erc.europa.eu/index.cfm) - pierwsza europejska instytucja wspierająca badania poznawcze.
Wzmocnienie ilościowe i jakościowe potencjału ludzkiego w obszarze badań i technologii w Europie poprzez: zwiększanie atrakcyjności Europy dla najlepszych naukowców, przyciąganie badaczy z całego świata i zachęcenie europejskich naukowców do pozostania w Europie oraz zainteresowanie większej liczby młodych ludzi karierą naukową - to główne cele tego programu szczegółowego. Składa się on z 10 rodzajów projektów badawczo-szkoleniowych nazwanych "Akcjami Marie Curie", skierowanych przede wszystkim do instytucji zainteresowanych rozwijaniem swoich zasobów ludzkich. Umożliwiają one również rozwój indywidualnej kariery naukowej na każdym z jej etapów.
W jego ramach realizowane są także działania wspierające mobilność naukowców, np. działalność europejskiej sieci Centrów Informacji dla Naukowców (ERA-MORE) ec.europa.eu/eracareers/index_en.cfm, kształtowanie polityki związanej z rozwojem kariery naukowej.
Wspierane są inicjatywy wykorzystujące i rozwijające istniejący w Europie potencjał w zakresie badań i innowacji poprzez wzmocnienie możliwości innowacyjnych MŚP oraz ich zdolności do wykorzystywania wyników prac badawczych; wspieranie rozwoju regionalnych klastrów badawczych; uwolnienie potencjału badawczego w regionach konwergencji i w najbardziej oddalonych regionach UE; optymalizację wykorzystania i rozwoju europejskich infrastruktur badawczych; zbliżenie nauki i społeczeństwa w celu harmonijnego zintegrowania nauki i technologii ze społeczeństwem europejskim oraz rozwijanie współpracy międzynarodowej z krajami trzecimi.
WSPÓLNOTOWE CENTRUM BADAWCZE KOMISJI EUROPEJSKIEJ (JRC)
Joint Research Centre (JRC) jest jedną z Dyrekcji Generalnych Komisji Europejskiej. Składa się ono z siedmiu Instytutów Badawczych usytuowanych w pięciu krajach europejskich (Belgia, Włochy, Hiszpania, Holandia, Niemcy), które prowadzą badania w bardzo szerokim zakresie, poczynając od standardów bezpieczeństwa zabawek dla dzieci, poprzez doskonalenie materiałów do implantów biodrowych, aż do wykorzystania systemu satelitów do monitorowania i wykorzystania gruntów. Współpraca z JRC polega na: udziale instytutów JRC w projektach 7. PR, prowadzeniu badań, przygotowywaniu ekspertyz przez indywidualnych naukowców oraz ich udziale w warsztatach i szkoleniach organizowanych przez poszczególne instytuty.
Badania obejmują dwa priorytety:
- badania energii syntezy termojądrowej
- rozszczepienie jądrowe i ochronę przed promieniowaniem.
Celem pierwszego priorytetu (Fusion) jest rozwój wiedzy i technologii ITERa, jako kierunku zmierzającego do stworzenia prototypu reaktora dla elektrowni, który stanie się bezpiecznym, zrównoważonym, przyjaznym dla środowiska i ekonomicznie opłacalnym źródłem energii.
Celem drugiego priorytetu (Fission) jest ustanowienie naukowych i technologicznych podstaw bezpiecznego zarządzania długo żyjącymi odpadami radioaktywnymi, zwiększenie bezpieczeństwa działania reaktorów, poprawa efektywności kosztowej energetyki jądrowej, zapewnienie społecznie akceptowalnego systemu ochrony ludzi i środowiska przed efektami promieniowania jonizującego.
Więcej informacji na stronach:
www.kpk.gov.pl
cordis.europa.eu/fp7/
cordis.europa.eu/pl/home.html
Opracowała:
Anna Wiśniewska
Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE
IPPT PAN
www.kpk.gov.pl
Warszawa 07.02.2008
