Projekt ustawy o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki, ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz ustawy o Narodowym Centrum Nauki

Status: Zakończona
Data rozpoczęcia: 2016-07-26
Data zakończenia: 2016-08-24
Uwagi można zgłaszać elektronicznie pod adresem: Pokaż cały e-mail

1. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1788 oraz z 2015 r. poz. 249 i 2281) oraz ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki (Dz. U. z 2015 r. poz. 839 i 1268) przyznawanie środków finansowych na realizację projektów przewidzianych do finansowania jest dokonywane w drodze konkursu i następuje decyzją wydawaną przez dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz dyrektora Narodowego Centrum Nauki. Przyznawanie kategorii naukowej jednostce naukowej, zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finasowania nauki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1620 oraz z 2015 r. poz. 249 i 1268), następuje decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych, którą przeprowadza Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych będący organem opiniodawczo-doradczym Ministra. W aktualnym stanie prawnym do rozstrzygnięć wydawanych w związku z przyznawaniem kategorii naukowej jednostkom naukowym oraz oceną wniosków dotyczących projektów zakwalifikowanych do finansowania w drodze konkursów, co do zasady, znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosowanie tych przepisów powoduje jednak znaczne trudności, bowiem nie uwzględniają one specyfiki przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym oraz postępowań konkursowych dotyczących przyznawania środków finansowych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju i Narodowe Centrum Nauki. Modelowe postępowanie administracyjne zakłada stworzenie obywatelom gwarancji prawnej, w myśl której obywatel przy spełnieniu określonych w przepisach materialnych przesłanek, ma roszczenie o wydanie przez organ administracyjny decyzji pozytywnej. W postępowaniach konkursowych, prowadzonych przez Narodowe Centrum Nauki oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, taka sytuacja z definicji nie może mieć miejsca. Postępowania konkursowe charakteryzują się konkurencyjnością roszczeń. Organ organizujący konkurs nie ma możliwości określenia z góry przesłanek, których spełnienie gwarantowałoby uzyskanie środków finansowych na realizację projektów badawczych. Wnioski bowiem oceniane są również względem siebie, a w postępowaniach administracyjnych, o których mowa w k.p.a., do takiej sytuacji nie dochodzi. Odmienność sposobu (trybu) przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym oraz środków finansowych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju i Narodowe Centrum Nauki, w stosunku do reguł określonych w k.p.a. sprawia, że szereg przepisów kodeksu nie może być, ani wprost, ani nawet odpowiednio stosowana. Mowa tu zwłaszcza o przepisach k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego (art. 75- 96), zawieszenia postępowania (art. 97 – 103), ugody (art. 114 - 122), postanowień (art. 123-126), odwołań (art.127- 140) czy zażaleń (art.141-142).

2. Zgodnie z art. 25 ust. 4a ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finasowania nauki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1620 oraz z 2015 r. poz. 249 i 1268) wydawcy czasopism, w tym uczelnie i jednostki naukowe, którzy zapewniają otwarty dostęp do publikowanych czasopism przez sieć Internet, mogą otrzymywać z budżetu nauki środki finansowe na realizację zadań mających na celu podniesienie poziomu naukowego i poziomu umiędzynarodowienia wydawanych czasopism naukowych oraz upowszechniania informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych. Dofinansowanie obejmuje w szczególności:

  1. udział zagranicznych recenzentów w ocenie publikacji;
  2. udział zagranicznych naukowców w składzie rady naukowej czasopisma;
  3. stworzenie anglojęzycznych wersji wydawanych publikacji;
  4. digitalizację publikacji i monografii naukowych w celu zapewnienia otwartego dostępu do nich przez sieć Internet;
  5. wdrożenie procedur zabezpieczających oryginalność publikacji naukowych.

Proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie katalogu zadań finansowanych z budżetu nauki także o inne działania związane z upowszechnianiem informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych, wprowadzeniem wyników badań naukowych do obiegu międzynarodowego oraz wydawaniem zarówno czasopism, jak również monografii naukowych. Przyznanie środków finansowych będzie zależeć przede wszystkim od wartości naukowej czasopism lub monografii naukowych i ich znaczenia dla rozwoju nauki.

3. Zgodnie z  ustawą z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki przepisy dotyczące obowiązku publikowania komunikatów o przyznanych dotacjach reguluje art. 4b i art. 30 ust. 3. Zgodnie z tymi przepisami minister ogłasza w dzienniku urzędowym Ministra komunikaty o przedsięwzięciach w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej, wpisanych na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, o kategoriach przyznanych jednostkom naukowym oraz o przyznanych dotacjach ze środków finansowych na naukę. Natomiast komunikaty o przyznanych dotacjach ze środków finansowych na naukę, zgodnie z art. 30 ust. 3, Minister zamieszcza także w Biuletynie Informacji Publicznej.

1. Istotą rozwiązań przewidzianych w projekcie ustawy o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki, ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz ustawy o Narodowym Centrum Nauki jest wyłączenie stosowania przepisów k.p.a. w odniesieniu do:

  • postępowania w sprawie przyznania kategorii naukowej jednostkom naukowym,
  • przyznawania środków finansowych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju,
  • przyznawania środków finansowych przez Narodowe Centrum Nauki

oraz wprowadzenie regulacji dotyczących rozstrzygnięć w tym zakresie.

Projektowana nowelizacja, w przypadku postępowania w sprawie przyznania kategorii naukowej, zachowuje możliwość złożenia do Ministra wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odniesieniu do postępowań w sprawie przyznawania środków finansowych również pozostawiono stronie możliwość odwołania się od rozstrzygnięcia Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Dyrektora Narodowego Centrum Nauki. Prawidłowość (legalność) postępowań prowadzonych w powyższym zakresie nadal podlegać będzie kontroli sądów administracyjnych, co zagwarantuje stronie możliwość obrony swoich praw również w postępowaniu sądowym.

Jednocześnie w projekcie przewiduje się zachowanie rozwiązań umożliwiających uchylenie bądź stwierdzenie nieważności rozstrzygnięć wydawanych w związku z oceną złożonych wniosków w przypadku wystąpienia okoliczności, które stanowią podstawę do wznowienia postępowania, oraz stwierdzenia nieważności wydanej decyzji m. in. gdy decyzja w sprawie przyznania kategorii naukowej lub środków finansowych została oparta na dokumentach, które okazały się fałszywe bądź do jej wydania doszło w związku z rażącym naruszeniem prawa.

Projektowana nowelizacja ma na celu wyeliminowanie wątpliwości w zakresie charakteru prawnego prowadzonych postępowań, zarówno w przypadku przyznawania podmiotom środków finansowych, jak i w przypadku przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym oraz zapewnienie sprawnej i transparentnej procedury dokonywania oceny. Zaproponowane zmiany mają się również przyczynić do przyspieszenia i usprawnienia przeprowadzanych postępowań.

2. Proponowane zmiany w art. 25 ust. 4a ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finasowania nauki mają na celu rozszerzenie katalogu zadań finansowanych z budżetu nauki także o inne działania związane z upowszechnianiem informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych, wprowadzaniem wyników badań naukowych do obiegu międzynarodowego oraz wydawaniem czasopism i monografii naukowych. Przyznanie środków finansowych będzie zależeć przede wszystkim od wartości naukowej czasopism i monografii naukowych oraz ich znaczenia dla rozwoju nauki.

3. W odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finasowania nauki dotyczących udostępniania informacji o decyzjach ministra, zaproponowano aby komunikaty o przedsięwzięciach w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej wpisanych na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej, komunikaty o wysokości środków finansowych przyznanych na podstawie umowy oraz informacje o kategoriach przyznanych jednostkom naukowym były publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra, natomiast komunikaty o wysokości środków finansowych przyznanych w formie dotacji – w dzienniku urzędowym Ministra. Proponowane zmiany przyspieszą udostępnianie informacji o decyzjach ministra w sieci Internet oraz zmniejszą pracochłonność związaną z przygotowywaniem wymaganych informacji.

Odnośniki

Projekt rozporządzenia w ramach konsultacji publicznych oraz opiniowania został skierowany do następujących podmiotów:

  1. Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego;
  2. Polska Akademia Nauk;
  3. Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich;
  4. Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich;
  5. Komitet Polityki Naukowej;
  6. Krajowa Reprezentacja Doktorantów;
  7. Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej;
  8. Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych;
  9. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych;
  10. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa;
  11. Polska Komisja Akredytacyjna;
  12. Konferencja Rektorów Publicznych Szkół Zawodowych;
  13. Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych;
  14. Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych;
  15. Rada Główna Instytutów Badawczych;
  16. Polska Akademia Umiejętności;
  17. Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych;
  18. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju;
  19. Narodowe Centrum Nauki;
  20. Rada Młodych Naukowców;
  21. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej;
  22. Niezależne Zrzeszenie Studentów;
  23. Zrzeszenie Studentów Polskich;
  24. Polska Rada Organizacji Młodzieżowych;
  25. Stowarzyszenie Audytorów Wewnętrznych Szkół Wyższych;
  26. Stowarzyszenie Klon/Jawor;
  27. Konferencja Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich;
  28. Krajowa Sekcja Nauki NSZZ „Solidarność”;
  29. „Obywatele Nauki”;
  30. Stowarzyszenie „Top 500 Innovators”;
  31. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”;
  32. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych;
  33. Forum Związków Zawodowych;
  34. Związek Pracodawców Business Centre Club;
  35. Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych „Lewiatan”;
  36. Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej;
  37. Związek Rzemiosła Polskiego.

Tagi: finansowanie nauki, Narodowe Centrum Nauki, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików

Gdzie szukać informacji o prowadzonych w MNiSW pracach nad projektami aktów prawnych i innych dokumentów?