ITER


Międzynarodowy Eksperymentalny Reaktor Termojądrowy – ITER

ITER (International Thermonuclear Experimental Reactor) jest flagowym projektem służącym realizacji europejskiej strategii na rzecz uzyskania zrównoważonych źródeł energii w przyszłości. Celem projektu ITER jest zademonstrowanie możliwości produkcji energii na drodze fuzji jąder lekkich pierwiastków (izotopów wodoru) w sposób całkowicie bezpieczny, przyjazny dla środowiska i ekonomicznie opłacalny. ITER jest konstruowany na podstawie porozumienia zawartego w 2006 r. między Euratomem a państwami trzecimi UE (Chiny, Indie, Japonia, Koreą, Rosja, Stany Zjednoczone). Jako gospodarz projektu, Europa jest jedną ze stron finansujących koszty budowy ITERa (5/11). W lipcu 2010 roku, Rada Unii Europejskiej ograniczyła zobowiązanie Unii Europejskiej z tytułu koniecznego wkładu w budowę ITERA do 6,6 mld Euro.

W roku 2011 Europa została postawiona przed koniecznością podjęcia decyzji ws. podwyższenia zaangażowania finansowego Europy w budowę ITER w kolejnych latach. Komisja Europejska wystąpiła do Parlamentu Europejskiego i Rady z wnioskiem ws. decyzji zmieniającej porozumienie instytucjonalne w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami w zakresie wieloletnich ram finansowych, w związku z dodatkowymi potrzebami dotyczącymi finansowania projektu ITER. Prace nad projektem zakończyły się przyjęciem, w grudniu 2013 r. Rezolucji Parlamentu Europejskiego określającej warunki zapewnienia dodatkowych środków na finansowanie projektu ITER w latach 2012 i 2013.

W związku ze zbliżającą się nową perspektywą finansową, Państwa Członkowskie zostały postawione przed koniecznością uzgodnienia mechanizmu finansowania projektu na dalszym etapie. W toku negocjacji uzgodniono, że dalsze finansowanie kolejnych faz realizacji projektu odbędzie się w ramach Wieloletnich Ram Finansowych 2014-2018 na podstawie dodatkowego programu badawczego w trybie art.7 Traktatu Euratom. Decyzja w tej sprawie została przyjęta przez Państwa Członkowskie w grudniu 2013. W związku z decyzją, środki na rzecz ITER będą przekazywane przez Euratom bezpośrednio do Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Rozwoju Energii Termojądrowej (Fusion For Energy – F4E).

 

Stan prac nad projektem

Główne etapy prac nad budową zostały zrealizowane w ostatnich latach – na rzecz Organizacji ITER przekazano siedzibę oraz zainaugurowano budowę tokamaka (montaż otworu tokamaka, budowa klocków sejsmicznych, betonowych piwnic) na terenie Francji. W czerwcu 2013 r. rozpoczęto realizację dwóch największych kontraktów na budowę tokamaka (umowę na dostawę i instalację mechaniki, ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji oraz elektryki wraz z obsługą – dla kompleksu tokamaka i okolicznych budynków) a także produkcję elementów komory próżniowej i magnesów potrzebnych do realizacji projektu. Dokonano również konwoju pierwszych ciężkich składników budowy. W procedurze udzielania licencji, Republika Francuska wydała dekret zezwalający na instalację obiektu jądrowego ITER na terenie Francji.

 

Informacje o projekcie:

Szczegółowe informacji o projekcie ITER znajdują się na stronie Komisji Europejskiej: http://ec.europa.eu/research/energy/euratom/fusion/iter/index_en.htm

 

Działalność badawcza:

Udział przemysłu:

Akty prawne: