Minister Szumowski na wręczeniu nagród Narodowego Centrum Nauki

Minister Szumowski na wręczeniu nagród Narodowego Centrum Nauki

Kwitnienie roślin, nanoukłady grafenowe oraz funkcje zdań pytających i rozkazujących – między innymi na tym skupiali się w swoich pracach wybitni naukowcy nagrodzeni na wtorkowej gali przez NCN. W uroczystości uczestniczył prof. Łukasz Szumowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 


10 października NCN już po raz piąty uhonorował młodych naukowców przed 40. rokiem życia. Laureatami zostali filozof prof. dr hab. Anna Brożek, biolog molekularny dr Szymon Świeżewski oraz fizyk dr hab. Adam Rycerz. Każdy z nich otrzymał po 50 tys. złotych.

Logika w praktyce, czyli nagroda dla młodej filozof

– Jednym z praktycznych celów logiki jest minimalizowanie ryzyka błędów w trzech typach procesów: zdobywania wiedzy, jej przetwarzania i jej przekazywania – wyjaśniła prof. dr hab. Anna Brożek z Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. – Moje badania przyczyniają się do realizacji tego celu poprzez logiczną analizę funkcji pytań i imperatywów. Wyrażenia te odgrywają istotną rolę we wszystkich wspomnianych procesach: poznawczych, myślowych i komunikacyjnych – dodała.

Prof. Brożek została nagrodzona za skonstruowanie oryginalnych teorii funkcji zdań pytających i rozkazujących, a także za uzupełnienie historii filozoficznej Szkoły Lwowsko-Warszawskiej, poprzedzone drobiazgowymi badaniami archiwalnymi.

IncRNA, a kluczowe etapy rozwoju rośliny

W obszarze nauk o życiu wyróżnienie zdobył dr Szymon Świeżewski z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN. Do nagrody NCN nominowany został w uznaniu dla jego prac nad wykazaniem funkcji IncRNA w regulacji kluczowych etapów rozwoju roślin – kiełkowania i kwitnienia.

– Badam mechanizmy kontrolujące czas spoczynkowy nasion. Jednocześnie staram się wykorzystywać zalety mojego systemu badawczego do odkrywania nowych uniwersalnych mechanizmów regulacji ekspresji genów – wyjaśniał dr Świeżewski.

Nanotechnika i grafen

Ostatnim z laureatów, wyróżnionym w obszarze nauk ścisłych i technicznych, był dr hab. Adam Rycerz z Instytutu Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Krakowski fizyk otrzymał nagrodę NCN 2017 za analizę teoretyczną kwantowego transportu ładunku w nanoukładach grafenowych. Za szczególnie ważne dokonanie kapituła uznała zaproponowanie mechanizmu kontroli polaryzacji prądu w przestrzeni dolinowych stopni swobody za pośrednictwem pól elektrostatycznych.

– W teorii materii skondensowanej fascynuje mnie zwłaszcza możliwość przewidywania – stosunkowo niewielkim nakładem sił i środków – zupełnie nowych, nieznanych wcześniej zjawisk fizycznych, których praktyczne wykorzystanie jest właściwie w zasięgu ręki – mówił dr hab. Adam Rycerz. – Chociaż przypadki, kiedy realizacja tak nakreślonego planu zakończyła się sukcesem, można policzyć na palcach jednej ręki (zwykle to odkrycie doświadczalne poprzedzało żmudny proces budowania teorii) zaniechanie podobnych prób z pewnością będzie oznaczało koniec cywilizacji – dodał.

O nagrodach NCN

Nagroda NCN to cykliczny projekt mający za cel wyróżnianie i promowanie wschodzących gwiazd polskiej nauki, w którym mogą brać udział naukowcy przed 40 rokiem życia zajmujący się badaniami podstawowymi. Nagrodzone projekty muszą powstać w wyniku prac eksperymentalnych i teoretycznych, prowadzących nie do bezpośredniego sukcesu komercyjnego, a poszerzenia zasobu wiedzy i polepszenia wizerunku rodzimej nauki na świecie. 


Sylwetki laureatów nagród NCN 2017: