Gowin: nie możemy pozwolić na to, aby najlepsi polscy studenci i badacze wyjeżdżali za granicę

czwartek, 23 lutego 2017

– W warunkach globalnej konkurencji o zasoby ludzkie nie możemy pozwolić na to, aby polscy najambitniejsi studenci i najlepsi badacze wyjeżdżali w poszukiwaniu doskonałości naukowej zagranicę – powiedział na czwartkowej konferencji programowej wicepremier Jarosław Gowin, minister nauki i szkolnictwa wyższego.

W Poznaniu trwa właśnie piąta konferencja programowa w ramach przygotowań do Narodowego Kongresu Nauki pt. „Doskonałość naukowa – jak równać do najlepszych”. Kwestia doskonałości ma kluczowe znaczenie w tzw. strategii Gowina. – Już sama nazwa strategicznego dokumentu, jaki przygotowaliśmy w resorcie nauki, wskazuje, że doskonałość naukowa jest problemem numer jeden w diagnozie stanu polskiego szkolnictwa wyższego, a dbałość o nią to polska racja stanu. Jakość badań naukowych to w końcu podstawa bogactwa kraju, źródło prestiżu i lepszego programowania, a także wdrażania polityk publicznych – powiedział Gowin.

Walczyć o najlepszych mogą tylko najlepsi

– Na uczelniach na całym świecie toczy się walka o zasoby ludzkie. Nie możemy pozwolić na to, aby polscy najambitniejsi studenci i najlepsi badacze wyjeżdżali w poszukiwaniu doskonałości naukowej zagranicę. W warunkach globalnej konkurencji musimy kierować się przekonaniem, że tylko najlepszy jest wystarczająco dobry – stwierdził szef resortu nauki.

Temat doskonałości naukowej był obecny na każdej z dotychczasowych konferencji programowych. W Rzeszowie debatowano nad bardzo niską zdolnością pozyskiwania grantów Europejskiej Rady Nauki (ERC) jako mierniku niedoskonałości rodzimych badań. W Toruniu zastanawiano się nad parametryzacją dokonań humanistycznych i społecznych. W Katowicach zaś rozważano, w jaki sposób podnieść poziom studiów doktoranckich. Wszystko to w perspektywie podnoszenia jakości badań naukowych.

Doskonałość naukowa – jak ją zdefiniować?

– Kategoria doskonałości naukowej jest trudna do zdefiniowania, ponieważ nie jest uniwersalna, ale kontekstowa – zależy więc od kontekstu, w którym ją rozpatrujemy. Problem z parametryzacją jest tym istotniejszy, że wiąże się z finansowaniem publicznym. Dystrybucja środków publicznych musi być nastawiona na doskonałość naukową – skonstatował Gowin.

Doskonałość naukowa po polsku

Świat nauki wypracował miary potrzebne do oceny doskonałości naukowej, jednak w ich świetle polska nauka nie wypada najlepiej. – Polskie publikacje mają bardzo niewielki wpływ na światowy obieg myśli – stwierdził minister nauki. – Spośród najlepszych, najbardziej cenionych i opiniotwórczych publikacji, te polskie stanowią zaledwie 0,7 proc. W przypadków Węgrów ten współczynnik wynosi dwa razy więcej, w przypadku Belgów – aż trzy razy więcej. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest język, w jakim powstają artykuły naukowe. Używanie języka polskiego sprawia, że ustalenia polskich naukowców są w świecie albo zupełnie nieznane, albo nieprzyswajalne – dodał.

Podobna sytuacja dotyczy efektywności pozyskiwania międzynarodowych grantów. – W ubiegłym roku w Polsce realizowaliśmy 6 grantów ERC. Porównywalna co do wielkości Hiszpania zrealizowała w tym czasie 165 grantów, a Holandia – 230. Węgry, które są od nas mniejsze, ale które są podobnie jak my stosunkowo młodym członkiem Unii Europejskiej, otrzymały 15 grantów – podsumował wicepremier.

Przełamanie izolacji i punktozy

– Czy rozwijanie doskonałości naukowej przy pozostawaniu w izolacji jest możliwe? Wątpię. Mam przeświadczenie, że to nie tylko kwestia postaw i mentalności (choć oczywiście musimy się otwierać na zagranicę – na naszych uczelniach powinno znaleźć się więcej wykładowców-cudzoziemców), ale przede wszystkim usunięcie poważnych wad systemowych. Taką wadą jest punktoza, motywująca do działalności paranaukowej, przyczynkarskiej, odpowiedzialna za pseudonaukowy biznes wydawniczo-konferencyjny. Naukowcy nie powinni podporządkowywać swojej działalności zasadom parametryzacji – powiedział Gowin.

Tagi: NKN, Jarosław Gowin, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

Pobierz darmowe oprogramowanie
do przeglądania plików